makedonya
 

ÜLKENİN EKONOMİK SOSYAL DURUMU 

2,2 milyonluk toplam nüfusun takriben %64’ü Makedon, %25’ü Arnavut, %4’ü Türk’dür. Nüfusun %33’ü müslümandır.  

1.626.000 metre kareye yaklaşan yüz ölçümünün yaklaşık %44’ü tarıma elverişlidir. Burada gelişmiş teknoloji kullanılarak tarım yapılmaktadır. Bağcılık da gelişmiştir. 

Demir cevheri, bakır, kurşun ve çinko gibi mineral yataklara sahiptir. Temel ekonomik aktiviteleri; gıda işleme, tütün, tekstil, kimya, çelik ve çimentodur. 

Balkanların merkezinde  yer alması, 2-3 saatlik bir yolculukla komşulara alışılması nedeniyle bir transit geçiş avantajına sahiptir. 

Türkiye ve Ukrayna ile serbest ticaret anlaşması yapmıştır. Arnavutluk, Moldovya, Bosna Hersek, Hırvatistan, Sırbistan, Kosova’daki BM kuruluşlarıyla CEFTA çerçevesinde ikili ticaret anlaşmaları bulunmaktadır. 

Yıllık ticaret hacmi 6 milyar dolar civarındadır. 

Üsküp’ün nüfusu 600.000 civarındadır. Bu itibarla ticaretin kalbi de bu şehirde atmaktadır. 

ÜLKENİN SİYASİ DURUMU VE GELECEĞİ 

Makedonya, çok partili parlamenter sisteme sahip özerk bir cumhuriyettir. Parlamentosu 120 milletvekilinden oluşmaktadır.  

Makedonya,üyelik için hem Avrupa Birliği’ne hem de NATO’ya müracaat etmiştir. Ülkenin öncelikli stratejik hedefi; Avrupa Birliğine üye olmaktır. Makedonya, 2001 yılında Lüksemburg’da AB ile uyum anlaşması imzalayan ilk güney doğu Avrupa ülkesi olmuştur. 17 Aralık 2005 tarihinde aday ülke statüsünü kazanmıştır.  

ÜLKENİN FİNANS DURUMU 

Para piyasaları Merkez Bankasının denetimi ve kontrolü altındadır. Bankacılık sistemi, hem bankacılık kanununa hem de Milli Banka kanununa tabidirler. 2006 sonu itibariyle sistemde 19 banka yer almaktadır. Ziraat Bankası da bu ülkede faaliyet gösteren bir bankadır. 19 bankadan  üçü sadece dahili bankacılık işlemlerini yapmakla yetkilendirilmiş olup diğer onbeş tanesi ise her türlü bankacılık faaliyetini gösterme yetkisine sahiptir. Diğer Makedon bankası ise sadece gelişmeyi teşvik etmekle yetkilidir. 

Bankacılık sisteminde %56 oranında yabancı yatırımcıların parası bulunmaktadır. Bankacılık sisteminde yer alan bankalardan sekizi yabancı ortaklıdır. 

Toplam sermaye içinde özel sektörün payı %93 civarındadır. 

2002 yılında leasing yasası çıkarılmış ve 2006 yılında güncellenmiştir. 

Sigortacılık sistemi gelişmiştir ve nakliye sigortası dahil her türlü sigortacılık işlemi yapılabilmektedir. 

2006 yılı verilerine göre ülkedeki yıllık enflasyon oranı %3,2 civarındadır. Aynı oranda büyüme gerçekleştirmiştir. 2006 yılı ihracatı 2,4 milyar dolardır. İşsizlik oranı % 35’dir (İşsizlik oranının yüksek olmasının nedenini öğrenemedim).. 2006 yılındaki doğrudan yabancı yatırım miktarı 350 milyon Dolardır.  

Avrupa Birliği ile olan yakın ilişkiler neticesinde bu büyüme oranını %6,8 seviyesine çıkarmaya çalışmaktadırlar. 

ÜLKENİN İHRACATI – İTHALATI 

Makedonya’nın en fazla  ihracat yaptığı ülkeler; Sırbistan Karadağ, Almanya, Yunanistan, İtalya ve Bulgaristan’dır. Türkiye’ye yaptığı ihracat 50 milyon dolar civarındadır. 

Amerika’dan et ve tavuk eti ithal etmektedir.  

DIŞ YATIRIMLAR 

Makedonya, yoğun bir şekilde yabancı yatırımcı çekmektedir. Buraya şu ana kadar yatırım yapan ülke ve şirketler aşağıdadır: 

  1. Avusturya – EVN.
  2. Avusturya – Mobilkom,
  3. Fransa – Societe Generale,
  4. ABD – Johnson Controls,
  5. Yunanistan – the National Bank of Greece,
  6. Yunanistan -  Hellenic Bottling Company S.A,
  7. İngiltere – QBE Insurance Group Limited,
  8. Hollanda – Mittal Steel Holding  N.V.,
  9. İsviçre – Duferco Lugano,
  10. Yunanistan – Titan Group,.

Yabancı yatırımların yaklaşık 110 milyon dolarlık kısmı, nakliye sektörüne yapılmıştır.  

İLGİLİ DEVLET KURULUŞLARI 

Aşağıdaki devlet kuruluşları, banka ve odalar ile ilişki kurulmalıdır: 

  1. Ekonomi Bakanlığı
  2. Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı
  3. Gümrük Genel Müdürlüğü
  4. Makedonya Ekonomi Odası
  5. Makedonya Ticaret Odası
  6. Kuzey Batı Makedonya Ekonomi Odası
  7. TC Ziraat Bankası

SONUÇ VE ÖNERİLER

Makedonya, yatırım ve ticaret yapmak için potansiyel bir yerdir. Çünkü:

  1. Ulaşım ve kontrol kolaydır,
  2. Potansiyel bir AB aday ülkesi olarak (kısa zamanda tam üye olacaktır) yatırım yapmakla aynı zamanda AB kapıları da açılmış olacak, vize  ve kota gibi sorunlar aşılabilecektir..
  3. Küçük fakat istikrarlı bir ekonomiye sahip olduğundan, az sermaye ile önemli işler yapılabilir.
  4. Avrupa içindeki taşımalardan pay alınabilir.

Bu nedenle, özellikle AB’ye katılımından önce işe başlamak önem taşımaktadır.  

ŞİRKET KURULUŞU 

  1. %100 yabancı sermayeli şirket kurmak mümkün
  2. Şirket kuruluşu için yerli şirketlere uygulanan prosedür geçerli
  3. Nakliye şirketi kurmak için özel bir hüküm veya kanun yok
  4. Nakliye şirket kuruluşu tamamlanınca uluslar arası taşıma yapabilmek için CEMT lisansı alınması gerekmektedir
  5. CEMP lisansı, Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı tarafından düzenlenmektedir. Bu lisans, uluslar arası taşımalar için yürürlüğe konulan otomasyon uygulamasıdır. Araçlar için herhangi bir tonaj ya da sayı sınırlaması olmayıp sadece EURO 2 standardı aranmaktadır.
  6. CEMP lisansı, her yıl belirlen sayıda firma için düzenlenmektedir.
  7. Gümrüklü  antrepo açılabilir. Gümrüklü antrepoların (bizdeki gibi) A – C gibi tipleri bulunmaktadır. İzin Gümrük idaresi tarafından verilmektedir.
  8. Antrepo izni almak için 10 Euro gibi bir idari harcın ödenmesi gerekiyor. Başkaca bir masraf yok.
  9. Antrepo açma izni süresiz veriliyor.
  10. Açılacak deponun kapasitesine bağlı olarak bir banka teminat mektubunun Gümrük idaresine verilmesi gerekiyor.
  11. Türk vatandaşları çalışma iznine tabi olarak Makedonya’da çalışabilir.
  12. Kurulacak şirketler ÇOK ORTAKLI LİMİTED, TEK ORTAKLI LİMİTED ve ANONİM ŞİRKET türünde olabilir.
  13. Şirket faaliyetleriyle alakalı sözleşme formları avukat tarafından hazırlanmakta ve notere onaylattırılmaktadır
  14. Şirket kuruluşu sırasında noter tasdikli ve tercüme edilmiş pasaport sureti istenmektedir (Şahsen Makedonya'da bulunanlar için)
  15. Limited şirket sermayeleri minimum 5000 Euro olmak ve bir yıl içinde bankada geçici hesaplara yatırılmak zorundadır. Makedonya'da şirket adına satın alınan araç, daire, büro eşyası gibi faturalı giderler bu sermayeden mahsup edilebilmektedir
  16. Şirket müdürü yabancı şahıs olabilir, Makedonya’da mukim bir avukat şirket ortağı veya müdürü olamaz
  17. Tayin edilen müdür için doldurulması gereken matbu bir form bulunmaktadır
  18. Şirket kuruluş masrafları: Merkezi tescil işlemleri için 5100 Makedonya Dinarı (yaklaşık 122 Dolar), Beher sayfa için tercüme ve noter masrafı olarak 5 Euro, Avukat masrafı olarak da 1200-1500 Euro arası bir masraf olabilmektedir.
  19. Anonim Şirket sermayesi minimum 50.000 Euro olmak zorundadır.
  20. Şirket kuruluş işlemleri ortalama 61 saat içinde bitirilmektedir.
  21. Kuruluş işlemleri bitince şirket faaliyete başlıyor ancak Ekonomi Bakanlığına da sözleşme ile kayıt yaptırmak zorunda. Sağlık işleriyle ilgili şirketler ise ayrıca Sağlık Bakanlığından izin almak zorundadır.

 

VEKALETNAME örneği

 Aşağıda kimlik bilgileri bulunan ben …………….. Makedonya Avukatlık bürosu üyelerinden Üsküp, Ul. Vasil Glavinov Br. 7B-1/1 adresinde mukim Avukat GOCE CONEVSKI ile Avukat NATASA IVANOVA’yı Makedonya Cumhuriyeti Merkezi Tescil Bürosu ile Makedonya Cumhuriyeti’ndeki Noterler, Mahkemeler, Bankalar ve görevli diğer organlar karşısında kurucusu olacağım Ticari Şirketin işlemlerini takip ve sonuçlandırmak üzere beni temsil etmeleri için münferiden vekil tayin ettim. 

Adıma Kurulacak şirket ……………….. (veya Tescil Bürosu tarafından kabul edilecek başka bir isimde) olacak ve NAKLİYE alanında faaliyet gösterecektir. 

Şirket müdürü ………… (ad-soyad-adres-mesleği-pasaport veya TC no) olacaktır. (Kurucuyla aynı isim olabilir) 

Avukat Goce Conevski ve Avukat Natasa İvanova bu vekaletname ile aşağıdaki işlemleri adıma takip etmeye ve sonuçlandırmaya münferiden yetkilidirler:

  1. Noter huzurunda şirket tesciline ilişkin belgeleri, formları, kararları düzenlemeye, doldurmaya, imzalamaya, doğrulamaya, her türlü işlemi sonuçlandırmaya;
  2. Görevli noter ve Makedonya Cumhuriyeti Merkezi Tescil Kuruluşunda beni temsil etmeye;
  3. Üsküp’deki bankalarda şirketin ciro hesaplarının açılış işlemlerinde;
  4. Makedonya Cumhuriyeti’ndeki mahkemelerde, noterlerde ve şirket tesciliyle alakalı diğer kuruluşlarda gerekli işlemleri yapmaya.

Bu vekaletname ile verilen yetkiler sadece şirketin kuruluşuyla alakalı işlemleri yapmakla sınırlı olup şirketin kuruluş işlemleri tamamlandığında verilen yetkiler sona erer.

 

Vekil Eden: (Adı Soyadı- Adresi- Pasaport veya TC no – Mesleği)